Yo ya era más o menos grandecito […] entonces mi padre estaba yendo adelante y yo detrás, montado sobre el caballo, jineteando ya bien; entonces, no se sabe cómo, una perdiz, desde el fondo de unos pajonales “paq, paq, paq, paq” diciendo alzó el vuelo e?, y en eso, de pronto, el caballo “khuchun” diciendo se detuvo y me levantó por los aires y me fui al suelo, oye; entonces mi padre regresó “oye, carajo, ¿quién te dijo que te bajes?” diciendo, “no, papá, yo no he bajado, el caballo, pues, me está aventando”, “claro, al muy bebito el caballo lo anda arrojando, sube carajo” dijo; ya no hubo tiempo, pues, ni siquiera para decir “achakaw”.
Ña ñoqaqa más o menos allinchaña kani […] hinaspan, papaymi ñawpaqta risharan, hinaspa qhepatataq ñoqa hamusharani, caballopiyá, montaspaña riki, allinchataña montaspa; hinaspa, imaynapichá huk p’isaq namanta, ichhu ichhu sikimanta “paq, paq, paq, paq” nispa phawamun e? hinaspachu caballo aknata “khuchun” nispa, rato qonqaylla hoqariruwan hinaspa panpata seqayuni yaw; hinaspa papayqa kutimun riki “yaw, carajo, pin urayuy nirasunki” nispa, “mana, papay, urayushanichu, caballoma ch’aqewashan riki”, “riki, wawachataq kashanki ch’aqesunaykipaq carajo, wichay carajo” nispa; manañayá tiempo kanñachu “achakaw” ninaypaqpas.
Prólogo 7
1 / Yarqhañawi 30
1 / Ojo de Agua 31
2 / Victoku, Nazaku, Amuscha 34
2 / Victoku, Nazaku, Amuscha 35
3 / Supaypa wawan añas 40
3 / Zorrino, hijo del demonio 41
4 / Machaqwan, borregowan maqanakusqankumanta 46
4 / De la pelea del borrachín con el borrego 47
5 / Huch’uy Estanislao 52
5 / El pequeño Estanislao 53
6 / Victoku, Amuscha ima 56
6 / Victoku y Amuscha 57
7 / Livitacaman haku ripusun 64
7 / Vámonos a Livitaca 65
8 / Gerarda willawaqku 68
8 / Nos contaba Gerarda 69
9 / Hak’achumanta, kunturmanta, atoqmanta ima 80
9 / Acerca del pitorro, del cóndor y del zorro 81
10 / Famoso waka suwa, Ora Pro Nobis 90
10 / El famoso abigeo, Ora Pro Nobis 91
11 / Pin kanki horas cuentochakuna 108
11 / Cuentitos del anochecer, de la hora del ¿quién eres? 109
12 / Altopin aycha, michi 116
12 / La carne pende muy alto para ti, gato 117
13 / Qosqo llaqta; escuela K’uychipunku; terremoto 1950 130
13 / La ciudad de Cusco; la escuela K’uychipunku; el terremoto de 1950 131
14 / Doctor Latagallo, profesor K’aspikuru, colegio Ciencias 146
14 / Doctor Latagallo, profesor K’aspikuru, colegio Ciencias 147
15 / Radio Onda Imperial 162
15 / Radio Onda Imperial 163
16 / Radio Tawantinsuyu, Qosqo Illariy 172
16 / Radio Tawantinsuyu, Amanecer Cusqueño 173
17 / Uyariqkuna willaripaychis, favor 178
17 / Los que oyeron, difundirlo, favor 179
18 / Walaycho Congresoman 182
18 / Walaycho al Congreso 183
19 / Puente Walaycho 204
19 / Puente Walaycho 205
20 / Hinan, wayqey 226
20 / Así es, hermano 227